Gặp lại

“Làm sao thế? Bị dọa à?”“Haizz, cô bé à, cháu đừng để ý. Lúc tuyệt vọng thì tôi cũng chỉ thử đại thôi, nói ra cho nhẹ người. Coi như chưa từng có chuyện này đi.”Bà Lại nói ngắn gọn vài câu, nhưng thông tin trong đó quá lớn, khiến Văn Lị hoàn toàn không kịp phản ứng.Thấy cô đứng ngây ra, hơn nữa khuôn mặt lại mềm mại, non nớt, bà Lại tưởng cô còn non nớt, bị dọa sợ nên thất vọng, cuối cùng phất tay nói:“Cháu đi đường xa đến đây cũng không dễ, có gì muốn hỏi thì cứ hỏi, tôi biết gì sẽ nói nấy.”“Không phải đâu, bác ơi, cháu không phải sợ, chỉ là chưa hiểu ý bác. Bác có thể nói rõ hơn được không?”Văn Lị hoàn hồn, thấy bà Lại có vẻ thất vọng, tinh thần cũng chùng xuống, bèn nhanh chóng nói tiếp:“Bác nói là tiền của mọi người bị nhà máy chiếm đoạt à? Là bị nợ lương sao ạ?”Cô hỏi, nhưng trong lòng lại cảm thấy không hợp lý.Dù gì thì xưởng máy móc kia cũng là một trong mấy nhà máy lớn nhất ở Hàng Thành. Lớn như thế, cho dù làm ăn có sa sút thì cũng không đến mức nợ lương công nhân. Nếu có, chắc chắn bên trên đã cử đoàn điều tra xuống rồi.Hơn nữa, nếu thực sự bị nợ lương, vừa nãy ông chú kia chắc chắn đã nói ra ngay, chứ không im lặng như vậy. Dù sao chuyện đó liên quan trực tiếp đến quyền lợi của ông ta.Mà nếu đã không thể khiếu nại ở đâu, gặp người đến hỏi, họ sao lại bỏ qua cơ hội chứ.Như bà Lại đây, thấy cô đến hỏi, lập tức kể ra mọi chuyện.Khi ý nghĩ đó vừa lóe lên trong đầu, bà Lại đã lắc đầu:“Không phải, chuyện lớn như nợ lương thì bọn họ còn không dám.”“Vậy là chuyện gì ạ?” Văn Lị cau mày hỏi.Lúc này, bà Lại lại ngập ngừng. Có lẽ vì khi nãy hiểu lầm cô, giờ bà đã bình tĩnh hơn nhiều, không còn nôn nóng như lúc đầu.“Chuyện này hơi phức tạp lắm, cô gái, thôi, đừng hỏi nữa. Dù sao cháu vẫn là sinh viên, đừng để vướng vào chuyện này.”“Bác nói thế thôi, dù tụi cháu có quen phóng viên, cũng chưa chắc có ích. Vì.. trước đây cũng có người từng thử liên hệ báo chí rồi. Họ nói là vì khó lấy bằng chứng, không đủ căn cứ, nên không thể đăng bài.”Nghe vậy, Văn Lị càng cảm thấy nghiêm trọng.Cô khẽ nhíu mày. Bọn họ xuống đây là để thu thập tư liệu cho đề tài về kinh tế, nhưng chuyện này có vẻ liên quan đến vấn đề nội bộ trong nhà máy , thậm chí có thể là tham ô , điều đó nằm ngoài phạm vi nghiên cứu của nhóm.Tuy vậy, đã gặp rồi mà không tìm hiểu thì cô thấy không yên lòng.Hơn nữa, chức vụ mới của Giang Nguyên cũng liên quan đến kinh tế và các đơn vị cơ sở, hiểu thêm một chút cũng không thừa.Nghĩ vậy, Văn Lị nhìn bà Lại, nói nhẹ nhàng:“Bác ơi, rốt cuộc là chuyện gì vậy?”“Bác nói cho cháu biết đi. Cháu đúng là sinh viên mới đến Hàng Thành, không rành lắm. Nhưng thầy hướng dẫn của tụi cháu là người có tiếng, làm ở cấp trên. Nếu bác nói rõ, cháu có thể kể lại cho thầy xem có giúp được gì không.”“Chuyện này dài lắm đấy, cô gái. Nếu cháu không ngại, vào trong ngồi, tôi kể cho kỹ.” Bà Lại suy nghĩ một lát, cảm thấy dù sao cũng chẳng mất gì, liền mời cô vào nhà.“Dạ, được ạ.”Văn Lị gật đầu, theo bà vào.Nhà bà Lại nằm sát bên sườn phòng. Trong nhà rất sạch sẽ, nhưng giống như phần lớn khu nhà công nhân ở khu nam hay tây thành , nhỏ và chật.Ở giữa chỉ chừa lối đi hơn nửa mét, còn lại là giường, tủ và giỏ mây chất đầy đồ. Tuy đã cố sắp xếp gọn gàng, nhưng không gian quá nhỏ, nên nhìn vẫn rất chật chội.“Nhà chật, cháu đừng để ý nhé.”Bà Lại kéo một cái ghế nhỏ cho Văn Lị ngồi, lại định đi rót nước.Thấy bà đi tập tễnh, Văn Lị liền ngăn lại:“Bác đừng rót, cháu có mang nước‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‍ theo rồi.”Cô nói rồi lấy bình nước trong túi ra.Trước khi ra khỏi nhà, Giang Nguyên đã sắp sẵn đồ cho cô , nước, ít thuốc lá để tặng người nếu cần, còn cả một vật phòng thân.Dù phần lớn thời gian cô đều đi cùng nhóm, nhưng nếu có lúc phải đi vệ sinh hay tách đoàn, Giang Nguyên vẫn lo lắng. Anh dặn đủ thứ , cách đề phòng, không ăn đồ người lạ đưa, và còn dạy cô mấy mẹo tự vệ.Cô biết anh lo cho mình, thời buổi này nạn buôn người vẫn còn, nên cô rất cẩn trọng.Khi đến tìm bà Lại, cô cũng làm theo lời anh, để lại ký hiệu dọc đường phòng bất trắc.“Vậy được, tôi không rót nữa.”Bà Lại gật đầu, mang thêm một ghế nhỏ rồi cùng ngồi xuống.“Bác nói là nhà máy không nợ lương, vậy số tiền kia là chuyện gì ạ?”Thấy cô hỏi, bà đáp:“Số tiền đó là để xây khu nhà ở.”Nói rồi, ánh mắt bà lướt qua căn phòng chật hẹp, rồi tiếp lời:“Nhà cháu cũng thấy rồi đó. Căn này là lúc tôi và ông nhà tôi mới vào xưởng thì được phân cho. Hồi đó năm đứa con còn nhỏ, ở 50 mét vuông là vừa.”“Nhưng trẻ con rồi cũng lớn. Mà tôi đây thì lại ‘mắn’, sinh liền năm đứa con trai.”“Chúng nó cũng chẳng đến nỗi nào, đều tự học nghề, vào xưởng làm, rồi cưới vợ, cuộc sống tạm ổn. Chỉ có điều , chỗ ở là vấn đề lớn nhất.”“Căn nhà 50 mét, hai vợ chồng già chiếm tám phần, còn lại chia cho mấy đứa con trai, phía trên lại ngăn thêm gác xép cho đám nhỏ. Lúc tụi nó còn nhỏ thì còn tạm, giờ con cháu đều lớn hết rồi, sắp cưới gả cả, sao mà chen nổi nữa.”“Hơn một năm trước, thằng con cả về bảo nó thích một cô gái, bên gái cũng đồng ý, chỉ là hỏi: cưới xong ở đâu? Phải có chỗ ở chứ.”“Chúng tôi liền lên xưởng xin nhà ở.”“Nhưng xưởng mấy năm nay mở rộng, lợi nhuận thì chỉ đủ trả lương công nhân, lấy đâu ra tiền xây thêm khu tập thể mới cho nhân viên?”“Không chỉ nhà tôi, mà cả trăm hộ đều gặp cảnh tương tự.”“Chúng tôi cả đời làm cho nhà máy, mà chỗ ở cơ bản còn không được giải quyết, sao mà cam lòng.”“Thế là mọi người thay phiên nhau đi gặp lãnh đạo phản ánh. Hết lần này đến lần khác. Cuối cùng, giám đốc nhà máy viện cớ xin nghỉ bệnh, trốn biệt, ném hết cho phó giám đốc Chu xử lý.”Phó giám đốc Chu.Văn Lị giật mình , người này chính là ông ngoại của Viên Nguyệt.Cô cảm giác chuyện có thể nằm ở chỗ ông ta, bèn hỏi:“Vậy phó giám đốc Chu có xử lý không ạ?”“Có chứ.”Bà Lại nhắc đến ông ta liền nghiến răng:“Ông ta không trốn như giám đốc, cũng không phủi tay. Rất nhanh, ông ta đưa ra hai phương án cho chúng tôi chọn.”“Một là tiếp tục chờ, chờ đến khi nhà máy làm ăn tốt lên, có tiền thì xây nhà. Nhưng không nói rõ bao giờ, cứ thế mà đợi.”“Còn phương án hai là xây nhà góp vốn.”Bà Lại nhìn cô: “Cháu biết ‘góp vốn xây nhà’ chứ?”“Dạ biết.”Văn Lị gật đầu. Dạo gần đây ở huyện Cù cũng có mấy khu nhà tập thể mới, phần lớn đều theo hình thức góp vốn , người lao động góp một phần, xí nghiệp góp phần còn lại, nhà thuộc về người góp nhưng quyền sở hữu vẫn là của nhà máy.“Đúng rồi, chính là cái đó!” bà Lại đáp.“Ông ta nói, chỉ cần chúng tôi bỏ ra 40% tiền, còn 60% là nhà máy lo, mỗi nhà được mua một căn 50 mét.”Nghe qua thì có vẻ hợp lý.“Vậy bác chọn góp vốn à? Nhưng rồi xảy ra chuyện gì?”“Chuyện lớn lắm.”“Nhà tôi thiếu chỗ ở, con cưới vợ cũng gấp, nên đương nhiên chúng tôi ký đầu tiên, đóng tiền đầu tiên.”“Sau đó mấy nhà quanh cũng theo, ký tên, nộp tiền. Rồi người này truyền người kia, cuối cùng hơn hai trăm hộ đều tham gia.”“Thế mà đến giờ hơn một năm rồi, nhà thì mới xây được mỗi cái móng!”Văn Lị nghe vậy, không khỏi nhíu mày:

“Là chuyện gì vậy ạ?”“Nghe nói là do số người đăng ký mua nhà tập thể quá nhiều, vượt quá dự toán của nhà máy. Bây giờ hiệu quả làm ăn của nhà máy càng lúc càng tệ, không còn tiền dư để tiếp tục xây tiếp.”Nói đến đây, bác Lại thở dài, tay chống bàn, cười khổ: