Chương 27

Thanh Viễn huyện - nha môn. Trì Vãn đến không kinh động đến bất kỳ ai. Không một người nào ngờ được, nàng lại chọn đúng dịp trước tết để nhậm chức. Là phò mã đương triều, xuất thân huân quý, trong mắt người đời lẽ ra nên là kiểu nhân vật "cao cao tại thượng", chờ đến sau rằm Nguyên Tiêu mới thong thả ghé ngang cũng chẳng ai lấy làm lạ. Huống hồ, danh tiếng của nàng bên ngoài xưa nay cũng chẳng hay ho gì. Đa phần đều nghĩ nàng chỉ là một kẻ ăn chơi vô tích sự, nói chi đến việc cần mẫn làm công. Cả nha môn Thanh Viễn huyện, từ trên xuống dưới, đã sớm chuẩn bị tinh thần nghênh đón một tên "công tử hoàn khố" mà hoàn khố thì thế nào? Có kẻ tham ô, có kẻ cướp dân nữ trắng trợn, có kẻ đánh người vô cớ, thậm chí ngang nhiên cướp bóc. Cũng không ít huân quý vốn sinh ra là để... tiêu tiền và gây chuyện. (Hoàn khố: Con nhà giàu) Đại Chu lập quốc đã hai trăm năm, huân quý hiện nay đâu còn là lớp người từng chinh chiến mở nước thuở ban đầu, không phải ai cũng biết chữ nhưng ít ra họ biết đánh trận. Còn huân quý thời nay? Căn bản chỉ là đám ăn bám được triều đình nuôi lớn. Đại Chu từng có thời trăm năm hưng thịnh, sinh ra một lớp tân huân quý là những người thật sự từng ra trận chém giết. Thế nhưng sau một trăm năm, chiến công cũ bị chôn lấp, huân quý đời trước không còn tiếng nói trong quân đội. Con cháu huân quý phần nhiều chuyển sang đường văn. Nhưng học hành cũng không phải ai cũng kham nổi phải có thiên phú. Thi đậu Tú Tài có thể là do nỗ lực, Cử Nhân là nhờ cần cù và phần nào tố chất, nhưng Tiến Sĩ thì hoàn toàn là nhân tài chân chính, tối thiểu là "thiên tài vùng đó". Dòng dõi thế gia có lợi thế về tài nguyên, vào Thái Học học có thầy hay, có sách quý, có các bút ký của tiền bối. Nhưng giáo dục không đồng đều vẫn là vấn đề cố hữu - từ ngày khai quốc, khoa cử mở cho bách tính, nhưng tài nguyên lại rơi hết vào tay thế gia. Cho nên dù xuất thân thế nào, ai đỗ cao phần lớn đều có "hậu đài". Lâu dần, hình thành nên hệ thống "đồng môn - đồng hương - đồng tộc". Quan trường chia bè kéo cánh, kết thành từng vòng tròn riêng biệt, ai không nhập hội sẽ bị đào thải, bị cô lập. Thậm chí, người xuất thân thường dân sau khi thi đậu Tiến Sĩ, việc đầu tiên chính là "bái sư tìm chỗ dựa" tìm nơi nương thân. Một khi đã bước vào vòng tròn ấy, khó mà thoát ra. Tình trạng này ở Thánh Nguyên triều gần như không thể cứu vãn. Triều đình e ngại thế lực sĩ phu, nên Hoàng đế đương thời Thánh Nguyên Đế buộc phải nâng đỡ huân quý để kiềm chế văn thần. Việc thay đổi chức năng của Thái Học, từ đào tạo hoàng tộc sang thu nhận huân quý, chính là vì lý do đó. Sau này, ông ta đặc biệt đề bạt Ngu Cửu Châu cũng chính là vì muốn tạo ra một người "ngoài cuộc chơi", không thuộc phe phái cũ, để đối đầu với thế lực sĩ phu. Nhưng ai ngờ, người ông tự tay chọn lại không chịu làm con nuôi, còn muốn phong cha ruột làm Tiên Đế, khiến ông rơi vào thế khó xử. Dù cho Ngu Cửu Châu dựa vào chính năng lực mà nắm quyền, thì cũng không thể cưỡng lại được vận mệnh đã định. Huống chi, đám huân quý đã sớm sa sút từ lâu, phần lớn chỉ còn danh mà không còn thực quyền. Vì‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌‌​​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌​​‍ vậy, khi nhìn vào toàn cục triều đình Thánh Nguyên, huân quý chẳng còn tiếng nói gì trong ván cờ quyền lực. Quan lại Thanh Viễn huyện kính sợ Trì Vãn, nguyên nhân chủ yếu không phải vì Hoài An Hầu phủ, mà là... Trưởng Công Chúa phủ. Trì Vãn từng đọc qua tiểu thuyết, trong đó khi Bảo An Vương đăng cơ, từng có đoạn miêu tả rõ ràng cục diện chính trị. Cả bên phía Ngu Cửu Châu cũng có đề cập. Dẫu chỉ là tiểu thuyết quyền mưu, nhưng kết hợp với những gì thân thể tiền nhiệm từng nghe trong lúc "chơi bời hoa khói", nàng cũng đủ hiểu rõ vị trí mình đang đứng. Trước khi đến đây, nàng đã hỏi Trần Viễn kỹ càng về tình hình Thanh Viễn huyện. Kết luận rất rõ ràng đây là một vùng đất bị chia cắt bởi quyền lực. Kinh huyện không thiếu những nơi như vậy - các trang viên lớn đều thuộc về hoàng thân quốc thích, huân quý thế gia, quan lại triều đình. Dần dà hình thành nên những "điền trang độc lập", như tiểu quốc giữa lòng huyện. Một huân quý bình thường ở kinh huyện cũng sở hữu hơn chục điền trang. Quan nhỏ trong kinh cũng có ít nhất vài cái. Khi cả vùng bị chia năm xẻ bảy như thế, người dân bình thường chỉ còn lại chút ít đất đai hoặc là bị ép thuê ruộng, hoặc phải rút về vùng hẻo lánh, hoang vu. Nói cách khác là 80% đất ruộng thuộc về giới quyền quý, chỉ còn 20% còn lại mới là phần của dân đen, mà trong đó còn phải chia cho thương nhân, hộ buôn. Thanh Viễn huyện, trong tất cả là nơi tình hình bi đát nhất. Đất tốt đều nằm trong tay thế gia. Người dân chỉ còn đất cằn, hoặc đi thuê ruộng. Sống lay lắt như bèo dạt, không có tiếng nói, cũng không ai để mắt đến. Đại Chu hai trăm năm thịnh trị, nhưng đến cuối cùng vẫn không thoát khỏi câu kia: "Hưng, bách tính đỡ. Vong, bách tính chịu." ("Nước hưng thịnh, dân nâng đỡ. Nước diệt vong, dân phải gánh chịu.") Trì Vãn đứng trước nha môn, cánh cổng lớn mở ra như miệng thú khổng lồ, đen ngòm nuốt chửng người. Nàng nhìn hồi lâu, rồi bất ngờ đổi ý. "Trần Viễn, chúng ta đi ăn mì thịt dê đã." Trời đông giá rét, được ăn một bát mì dê hầm nóng hổi, cả người như bừng tỉnh, từ đầu đến chân đều ấm áp. Tiếc là thế giới này còn chưa phát minh ra cái gọi là "nồi lẩu", bằng không có khi nàng đã gọi một nồi dê cạp xương thật to rồi. Giờ thì thôi, ăn tạm một bát mì thịt dê cũng là đủ sưởi ấm lòng người. Nàng chuyến này đến Thanh Viễn huyện, mục đích chính là để quan sát tình hình, chứ không phải muốn vội vàng bắt đầu "mổ xẻ" nơi đây, tra án đến mức khiến huyện nha lộn nhào, trên dưới quay cuồng. "Ông chủ, cho hai bát mì dê, thêm hai chiếc bánh nướng." Trì Vãn vừa bước vào tiệm mì dê ven đường, đã ngẩng đầu gọi luôn. Tiệm ăn nhỏ nhưng khá đông khách. Trong bối cảnh điều kiện vật chất Thanh Viễn huyện chỉ ở mức trung bình, mà quán này vẫn có thể trụ được, chứng tỏ tay nghề không tệ. Những thương nhân đi khắp nơi, có điều kiện hơn một chút thì đến tửu lâu, còn loại quán thế này không quá sang trọng, cũng chẳng rẻ tiền lại là nơi người ta nói đủ chuyện từ Nam chí Bắc. Muốn nghe được tin tức thực, nơi như thế mới tiếp được "đất khí". Trì Vãn chọn một chỗ trống, ngồi xuống ghế gỗ, vẫy tay với Trần Viễn.

Trần Viễn hơi do dự, không biết có nên ngồi hay không. "Ngồi đi, nếu đã ra ngoài, ngươi với ta không phân trên dưới là bằng hữu." Trì Vãn hôm nay ăn mặc giản dị, trang phục kiểu thư sinh, vải gấm may áo choàng bên ngoài cũng chỉ thường thường, giống hệt một tiểu lang đến từ gia đình có chút điều kiện. Còn Trần Viễn thì vẫn khoác y phục màu đen của thị vệ, vai rộng lưng thẳng, chất liệu không tệ, nhưng cũng không đến mức khiến người ta e ngại thân phận. Trang phục như thế, đúng là có dụng ý cả, cốt là để thuận tiện hành sự.