Trùng phùng

Đất Vân Nam hẻo lánh, núi non hiểm trở, là một trong số ít tỉnh thành hiếm hoi sau Tân Hợi mà thế lực Bắc Dương chưa thể thâm nhập sâu vào, trong giới quân chính phần nhiều là người của Đồng Minh Hội, từng nhiều lần bí mật tụ họp để thai nghén chiến sự. Vị tướng quân Đường Kế Nghiêu kia cũng là người tinh ranh, trước khi phong trào Hộ Quốc bùng nổ đã âm thầm mở rộng quân đội,‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‍ cuối cùng gom đủ hai sư đoàn và một lữ đoàn hỗn thành quân Vân Nam thảo Viên, tổng cộng chừng một vạn năm nghìn người. Chính phủ quân sự Vân Nam lại vào ngày 1 tháng 1 năm 1916 ban bố hịch thảo Viên, trong đó liệt kê hai mươi tội lớn của Viên thị, từng chữ từng câu đều rơi lệ nhuốm máu, kêu gọi quân dân cả nước cùng nhau phản đối đế chế, bảo vệ nền cộng hòa dân quốc.

Đại Tổng thống nay đã thành Hoàng đế, tính khí dĩ nhiên cũng lớn theo. Thiên tử nổi giận, xác chất trăm vạn, không đánh trận thì tuyệt đối không được — quân đội các tỉnh Tứ Xuyên, Hồ Nam và Quảng Đông chừng tám vạn người, chia làm ba đường tiến đánh Vân Nam, mưu đồ hợp thế gọng kìm. Đường Kế Nghiêu tính tình cũng cứng rắn, nghĩ thầm ai lại không biết chia ba đường? Thế là cũng chia binh tướng dưới quyền làm ba cánh: cánh quân thứ nhất đánh Tứ Xuyên, cánh thứ hai tiến vào Quế–Việt, còn cánh cuối trấn giữ Vân Nam, chờ thời cơ qua Quý Châu đánh vào Hồ Nam, tính toán là sẽ hội sư ở Vũ Hán, Hồ Bắc để Bắc phạt.