Tranh luận

Tam hoàng tử và tôi đã diễn ra một cuộc tranh luận vô cùng kịch tính. Buổi học hôm nay Quốc sư muốn tôi dạy các hoàng tử về đạo làm đế. Trong‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌‌​​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌‌‌‍ đây Quốc sư có nhắc đến về đạo trị quốc qua lời của Khổng Tử ( là ai thì mọi người ai chắc cũng từng nghe qua rồi mình không nhắc lại nữa):

“Tôn trọng ngũ đức, trừ dứt tứ ác, như vậy có thể xử lý được các việc triều chính. Người quân tử có thể tạo phúc cho bách tính mà không cần đền đáp ân huệ; khích lệ dân chúng chăm lo làm việc mà không để họ oán trách; mong cầu nhân đức mà không tham lam của cải tiền bạc; trang trọng mà không kiêu ngạo, uy nghiêm mà không hung hãn. Để bách tính làm những việc có thể tạo ra lợi ích cho họ, đó chẳng phải không cần đến quân vương mà dân chúng cũng có tài sản sao? Hãy cho dân chúng lựa chọn công việc và thời gian phù hợp để họ làm việc. Như vậy có ai còn phải oán thán nữa? Tự bản thân nên là cầu nhân đức, lại càng phải làm được chữ ‘nhân’, lúc đó hà cớ gì phải tham lam? Quân tử đối với người, không so đo tính toán, của cải nhiều hay ít cũng đều không bạc đãi bỏ rơi họ, đó chẳng phải trang trọng mà không kiêu ngạo ư? Quân tử y phục chỉnh tề, mắt không sắc ác độc, khiến cho người người nhìn thấy đều sinh tâm kính nể, đó chẳng phải uy nghiêm mà không hung hãn sao? Không giáo huấn mà tuỳ tiện lạm sát thì là ngược đãi; không khuyên răn dạy bảo mà yêu cầu thành công thì gọi là bạo; không thúc đốc mà đột nhiên muốn thực hiện xong công việc thì gọi là cướp; cũng giống như ngoài mặt là cho họ tài vật, nhưng thực ra là keo kiệt bủn xỉn, đó gọi là tiểu nhân. Bất tri mệnh, vô dĩ vi quân tử dã; bất tri lễ, vô dĩ lập dã; bất tri ngôn, vô dĩ tri nhân dã.” Nghĩa là: “Không hiểu thiên mệnh thì không thể làm quân tử; không biết đạo lý lễ nghĩa thì không thể lập thân trong thế gian; không giỏi phân biệt được lời nói của người khác thì không thể thực sự hiểu họ” . Thành ngữ có câu: "Nửa bộ Luận Ngữ trị thiên hạ" , thiết nghĩ việc này đều phụ thuộc vào cảnh giới đạo đức và tâm tính của mỗi người. Đây cũng là tâm huyết một đời của Khổng Tử. Người xưa coi trọng việc dùng đức giáo hoá dân chúng, thực hiện “vô vi nhi trị" ...