Tây bắc vọng

Từ khi súng xuất hiện vào thế kỷ mười lăm, thời đại vũ khí lạnh trải qua mấy nghìn năm đã đi tới hồi kết. Sau khi chứng kiến uy lực cùng sự ưu việt của loại vũ khí mới, rất nhiều quốc gia văn minh trên thế giới, bao gồm cả Trung‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​​‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‍ Quốc và Nhật Bản, đều không ngừng cải tiến thiếu sót của nó, cũng trang bị cho quân đội rất nhiều. Đến giữa thế kỷ mười sáu, trong vài chục năm, quân đội Âu Châu đã sử dụng rộng rãi súng châm ngòi, gồm cả bộ binh và kỵ binh.

Lúc này quân đội Âu Châu chủ yếu là bộ binh bắn súng, trường mâu binh thì trở thành người yểm hộ chính cho bộ binh bắn súng. Kỵ sĩ khôi giáp hoa lệ thời Trung cổ cùng trường cung thủ của Anh đã qua đi. Thực dân Tây Ban Nha cùng Bồ Đào Nha ỷ vào súng kíp, đại pháo, dùng trăm nghìn người được trang bị đầy đủ có thể đánh chiếm được một quốc gia, đánh tan mấy vạn dân mông muội bản xứ. Đây là điều tất nhiên của lịch sử, là sự quá độ từ vũ khí lạnh lên vũ khí nóng.