Luận Về Tống – Chân – Chiêm

Lý Việt cầm gậy chỉ lên nước Chiêm Thành trên bản đồ, chậm rãi giảng: “Mặc dù vậy, trong thời điểm hiện tại, hai nước này cũng không đủ năng lực để tạo thành mối nguy hiểm đối với chúng ta nữa. Từ sau khi Chiêm Thành bại trận dưới thời tiên đế Lý Thánh Tông, phải dâng ba châu Bố Chính, Ma Linh, Địa Lý cho Đại Việt ta thì đến nay đã không thể hung hăng như trước nữa. Chúng ta có thể thấy rõ ba châu này tuy không mang lợi nhiều về kinh tế‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌‌​‍ cho nước Đại Việt nhưng lại mang ý nghĩa chiến lược rất lớn, địa hình ở ba châu có núi rừng trùng trùng điệp điệp liên miên bất tuyệt, ba châu này tựa như phên giậu vững chắc ở phía Nam nước ta, quân ta đồn trú ở ba châu này tiến có thể công, lùi có thể thủ. Chân Lạp có muốn đánh lên Đại Việt bằng bộ binh thì sẽ gặp trở ngại rất lớn, họ chỉ có thể tiến vào nước ta bằng đường biển hoặc mượn đường từ Chiêm Thành đánh vào phủ Nghệ An.”

Lý Việt lại di chuyển gậy đến nước Chân Lạp, tiếp lời: “Trong quá khứ, chúng ta không chỉ đối mặt với sự xung đột gây hấn của Chiêm Thành, mà còn cả Chân Lạp. Liên minh Chân Lạp – Chiêm Thành đã từng hình thành trước đây là do có sự xúi giục của Đại Tống, khi đó Đại Việt phải đối mặt cùng một lúc với liên minh ba nước Tống – Chân – Chiêm, cực kỳ nguy hiểm. Cũng may, nhờ sự anh minh của tiên đế, sự anh dũng của quân dân Đại Việt đã đánh tan được liên minh Tống – Chân – Chiêm này. Đế chế Chân Lạp rất hung hăng, bọn chúng còn tự tung tự tác, một mình tấn công nước ta vào những năm 1128, 1132, 1137, 1150. Mặc dù nước Đại Việt nằm ở phía bắc nước Chiêm Thành, còn nước Chân Lạp nằm ở phía nam nước Chiêm Thành, ngăn cách với đất nước chúng ta cả một đất nước Chiêm Thành, nhưng nước Chân Lạp vẫn luôn không từ bỏ dã tâm xâm lược Đại Việt. Như tôi đã nói ở trên, Chân Lạp có hai cách để tấn công Đại Việt, thứ nhất là bằng đường thủy, thứ hai là bằng đường bộ. Năm 1128, Chân Lạp đã mang 2 vạn thủy quân vào cướp bến ba đầu ở phủ Nghệ An, tiên đế Lý Thần Tông xuống chiếu cho Nhập nội thái phó Lý Công Bình đem các tướng lĩnh thuộc hạ cùng với quân dân phủ Nghệ An đi đánh. Giặc cướp Chân Lạp bị Nhập nội thái phó Lý Công Bình dẫn quân đánh cho tan tác, bắt được chủ tướng giặc, quân lính phải tháo chạy bỏ mạng. Ấy thế mà, bọn chúng vẫn không từ bỏ ý đồ, Chân Lạp tiếp tục tấn công bằng đường thủy vào phủ Nghệ An vào khoảng 6 tháng sau. Chân Lạp xua 700 chiến thuyền cập bến của hương Đỗ Gia, hòng đánh chiếm nơi đây làm bàn đạp để xâm lược Đại Việt, tiên đế Lý Thần Tông tiếp tục xuống chiếu cho hai tướng quân Nguyễn Hà Viêm ở lộ Thanh Hóa và tướng quân Dương Ổ của phủ Nghệ An mang quân đi chặn đánh, chỉ một thời gian ngắn là quân ta lại đại thắng, quân Chân Lạp bở vía chạy mất không dám quay lại nữa. Cùng với việc đánh thủy, Chân Lạp kết hợp với đánh bộ để tạo thế gọng kìm, toán bộ binh đầu tiên của Chân Lạp vượt qua đèo Hà Trại, xuống thung lũng Phố Giang và hạ trại ở lối vào đồng bằng tại lạch Ba Đầu. Đội bộ binh này hạ trại để chờ đội thủy quân và người Champa. Đại Việt nhanh chóng nhận ra mối nguy cấp và Nhập nội thái phó Lý Công Bình cũng dẫn quân chặn đánh đội bộ binh khiến cho chúng không thể xâm phạm thêm vào Đại Việt nửa bước.”