Lão phú hộ

Trong gian nhà ngói rộng lớn có tiếng guốc mộc lọc cọc vang lên đều đều. Một dáng người gầy và cao đang đi đi lại lại ở gian nhà giữa, áng chừng là một người đàn ông tuổi độ lục tuần. Đầu ông ta đội mấn, để râu kẽm, trên người bận bộ áo dài màu vàng tơ óng ánh, quần ống sớ màu trắng. Trên cổ và tay đeo rất nhiều đồ trang sức bằng vàng khảm ngọc bích lấp lánh. Đó chính là phú hộ Lĩnh, lão phú hộ giàu có bậc nhất trong làng Hạnh Phúc thời bấy giờ. Dòng họ nhà lão, ba đời đều là phú hộ của cái làng này. Dưới triều Nguyễn, đương thời, cụ cố nhà lão là quan chi huyện, cai quản rất nhiều tuần, phủ. Đến đời con cháu, tuy không còn ai làm quan nữa nhưng bổng lộc ông cụ để lại cùng với quyền lực cũng thừa giúp cho nhà họ Nguyễn của lão thảnh thơi đệm êm gối ấm, không phải lo nghĩ vấn đề‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‍ tiền bạc, vật chất. Về của cải của nhà lão Lĩnh thì phải nói là, nhiều không kể xiết, lão một tay thâu tóm hết ruộng đồng, đất đai trong làng, từ đó bắt bớ những người làng nghèo khó làm phu, dịch cho nhà lão. Cả cái làng nhỏ bé Hạnh Phúc này chia làm bốn phần thì nhà cửa, đất đai họ Nguyễn đã chiếm mất ba phần rồi. Người dân trong làng có sống thì cũng mang tiếng sống trên đất của phú hộ Lĩnh, chỉ là lão bắt nợ, cho mượn tạm đất để làm nơi sinh sống mà thôi. Mấy làng lân cận không ai là không biết đến danh đại phú hộ Nguyễn Lĩnh giới thượng lưu ở làng Hạnh Phúc. Cũng vì tiếng tăm như thế mà lão ta rất thân quen với giới quan lại triều Nguyễn, tuy không trực tiếp nắm quyền cai trị, nhưng thực chất là lão đã nắm quyền sinh quyền sát của dân làng Hạnh Phúc trong tay từ lâu rồi.

Không hiểu hôm nay có chuyện gì mà nom phú hộ Lĩnh có vẻ khá lo lắng, cứ chắp tay sau lưng đi đi lại lại ở gian nhà giữa. Trán lão chau lại khiến đôi lông mày vốn đã xếch nay lại càng như xếch hơn. Lão đi lại mấy vòng rồi bất chợt thở dài ra một tiếng, ngồi sụp xuống bên bộ bàn ghế bằng gỗ trắc quý giá to tướng được đục đẽo khéo léo hình rồng phượng. Một tay lão tì trên mặt bàn, nghiêng người ngồi hướng ra cái sân to và rộng lát toàn bằng thứ gạch màu đỏ tươi đẹp đẽ, ánh mắt có vẻ xa xăm lắm. Lại có tiếng guốc mộc gõ lọc cọc từ xa vọng tới, từ trong gian buồng ở tít đằng kia, một người phụ nữ đang vén tấm mành bằng lụa thượng hạng che ô cửa buồng bước ra, vừa đi vừa cất tiếng hỏi han: