Man Cử Long

Giặc Man Cử Long đã quấy rầy bờ cõi suốt cả mấy trăm năm. Man là tên dân tộc sinh sống tại vùng đất Cử Long - Ái Châu từ lâu đời. Họ không cùng ngôn ngữ với người‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌​​‌‌‍ dân Đại Cồ Việt, dáng người cũng lực lưỡng hơn, nước da ngăm đen hơn và đặc biệt có thể thấy rõ trang phục của người Man hoàn toàn là của một tộc người thiểu số.

Vùng núi Cử Long hiểm trở, không thuận lợi cho canh tác hay sản xuất, người Man liên tục di dân trên những mảng rừng lớn tìm nơi trú ngụ. Một bộ phận người Man không cam chịu cái đói cái nghèo, tìm vào cướp bóc, quấy phá dân làng sinh sống quanh khu vực Cử Long. Dần già Man trở thành bộ tộc chuyên cướp bóc, phóng hoả, giết người. Lính địa phương không chống lại được thế giặc hung hãn tàn bạo. Thời tiên đế Lê Đại Hành còn tại vị đã từng đem quân đi dẹp loạn. Trong trận chiến của tiên đế Lê Đại Hành năm đấy, Vương Vệ Toàn hay phế đế Đinh Toàn của nhà Đinh cũng vì trúng tên của giặc Man mà chết ngay tại chiến trường.