Chương 1442

- (Thương luật), bệ hạ, chính là do thương luật, năm Trinh Quan thứ năm, thuế suất từ một phần ba mươi, tăng lên thành một phần mười lăm, thời đầu quốc gia chiến loạn không ngừng, tỉ‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​‌​‌‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌‍ lệ thuế một phần ba mươi là do tiên hoàng định ra, các triều đại đều như thế, sau khi quốc thế bình ổn, điều chỉnh cũng là hợp lý, thương cổ chúng thần không dám oán trách câu nào.

- Đến năm Trinh Quan thứ tám, bệ hạ sau khi bình định tứ hải, lần nữa nâng thương thuế lên một phần mười hai, đây là tỉ lệ rất hợp lý rồi. Nhưng năm Trinh Quan thứ mười sáu, hộ bộ tăng tỉ lệ thuế lên con số kinh hãi, một phần tám, đó là do bệ hạ thi hành thịnh sự trừ thuế nông. Thương cổ chúng thần có sản nghiệp, không thuế nông với chúng thần mà nói là chính sách nhân từ, chúng thần cắn răng chịu. Hậu quả là vật giá tăng vọt, tiểu thương đua nhau đóng cửa, đại thương thu hẹp sản nghiệp. Thương thuế Đại Đường từ đỉnh cao sáu nghìn ba trăm vạn ngân tệ giảm còn bốn nghìn tám trăm vạn, là tín hiệu nguy hiểm, khiến thiên hạ chấn động.