Chương 32

Gia nhập đội quân condotta thực ra cũng không hẳn là một lựa chọn quá tệ, hay ít ra nó cũng có vẻ như thế. Việc tranh giành quyền lực giữa Giáo hoàng và Hoàng đế Louis khiến tất cả những hoàng thân quốc thích còn sót lại trên khắp đất nước rơi vào cảnh rối loạn. Khi quân đội Đức cuối cùng cũng trở nên kiệt quệ, các lãnh chúa quý tộc bắt đầu lập những đội quân cho riêng mình. Tình thế đã trở nên phức tạp đến nỗi chính họ cũng chẳng‍​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌‌​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‍ biết đâu là bạn đâu là thù và điều chắc chắn duy nhất là những đội lính đánh thuê chả bao giờ thiếu việc. Khi tôi hỏi anh đứng về phe nào - Giáo hoàng John hay Hoàng đế - anh trả lời rằng một khi đã tham gia vào chiến tranh thì ở bất cứ phe nào cũng đều sai cả. "Tiến trình lịch sử chỉ xoay quanh việc người này cố giành lấy một thứ gì đó từ một người khác, và thường thì thứ gì đó ấy thực ra cũng chẳng phải của bất cứ bên nào."

Quan điểm này của anh giải thích tại sao anh có thể xoay xở qua ngày với cây cung trên tay. Đó chỉ là vì anh thực tế. Tôi chưa từng nghe ai nói thẳng thừng như anh, thậm chí cả người buôn giấy da cũng không nói với tôi những điều như thế. Tôi không thích mình cảm thấy thích thú vì điều đó, nhưng sự thực là thế. Tôi luôn thấy thanh thản khi tưởng tượng lính tráng chỉ là những cỗ máy giết người vô tri không hơn không kém, nhưng anh đã chứng minh ngược lại. Tôi có lý do để mà phần nào có thể tự cao tự đại về cuộc đời nghiên cứu sách vở của mình, nhưng tôi cũng phải thừa nhận có nhiều điều anh biết mà tôi lại không hay.